Objawy uszkodzonego alternatora i jak sprawdzić ładowanie

Najczęstszy objaw uszkodzonego alternatora to czerwona kontrolka ładowania (symbol akumulatora), która zapala się w czasie jazdy, a zaraz za nią przychodzi rozładowany akumulator i trudny rozruch. Tak opisuje to Hella w poradniku o sprawdzaniu alternatora. Alternator, nazywany też prądnicą, to według broszury MAHLE o uszkodzeniach alternatorów urządzenie napędzane paskiem, które przy pracującym silniku wytwarza prąd dla całego auta. Akumulator jest wtedy tylko magazynem i buforem. Gdy alternator przestaje ładować, samochód jedzie na zapasie z akumulatora, dopóki ten się nie wyczerpie.

Poniżej opisujemy objawy tak, jak widzi je kierowca, pokazujemy, jak zmierzyć napięcie ładowania zwykłym miernikiem i dlaczego w nowszych autach wynik bywa mylący. Jest też o tym, co w alternatorze się zużywa, kiedy opłaca się regeneracja i czy z zapaloną kontrolką wolno jechać dalej. W APEX Serwis przy ul. Jałowcowej 6 na bytomskich Łagiewnikach (41-909 Bytom) wymiana alternatora kosztuje od 150 zł robocizny, a diagnostyka komputerowa od 80 zł.

Jak działa układ ładowania w samochodzie

Pasek osprzętu kręci kołem pasowym alternatora. W środku obraca się wirnik z cewką wzbudzenia, a w nieruchomym stojanie powstaje prąd przemienny, w większości alternatorów trójfazowy. Mostek diodowy (prostownik) zamienia go na prąd stały, który zasila odbiorniki i ładuje akumulator.

Ilością prądu steruje regulator napięcia. Przez szczotki węglowe dociśnięte do pierścieni ślizgowych podaje prąd do wirnika i dawkuje go tak, żeby alternator dawał tyle, ile w danej chwili potrzebuje auto. MAHLE podaje, że przy instalacji 12 V alternator daje około 14 V, bo tylko napięciem wyższym od napięcia instalacji da się ładować akumulator. Obwód zamyka masa, czyli przewody łączące akumulator z nadwoziem i silnikiem. Kontrolka ładowania po uruchomieniu silnika gaśnie, a gdy alternator nie ładuje, świeci dalej albo zapala się w trakcie jazdy.

Objawy uszkodzonego alternatora

Objawy dzielą się na dwie grupy. Elektryczne to kontrolka ładowania, słabnące światła, pusty akumulator i błędy w sterownikach. Hałas i zapach to druga grupa, częściej związana z łożyskami, kołem pasowym i przewodami.

Kontrolka ładowania świeci w czasie jazdy

To objaw numer jeden i Hella wymienia go jako pierwszy. Czerwony symbol akumulatora oznacza, że układ ładowania nie daje prądu, a przyczyną może być sam alternator, jego regulator albo pasek, który go napędza. Jeśli razem z kontrolką ładowania słyszysz pisk albo kierownica nagle robi się ciężka, zajrzyj najpierw do wpisu o tym, dlaczego pasek klinowy piszczy i co się dzieje, gdy pęknie.

Światła przygasają i mrugają

Według Hella uszkodzone diody mostka dają trzy typowe objawy, czyli zapaloną kontrolkę ładowania, zmienną jasność świateł i kłopoty z rozruchem. Z naszej praktyki najłatwiej zauważyć to wieczorem, gdy reflektory przygasają na wolnych obrotach.

Akumulator rozładowuje się mimo jazdy

Jeździsz codziennie, a rano rozrusznik kręci coraz wolniej. To klasyczny ślad słabego ładowania. MAHLE opisuje przypadek, w którym wystarczyła poluzowana nakrętka na zacisku B+ alternatora, żeby akumulator przestał się doładowywać. Nowy akumulator w takiej sytuacji pomoże tylko na kilka dni, bo alternator rozładuje go tak samo jak stary.

Szum, wycie albo zgrzyt spod maski

Zużyte łożysko alternatora daje o sobie znać szumem albo zgrzytem w czasie pracy silnika. W broszurze MAHLE uszkodzenie łożysk kończy się tym, że wirnik ociera o stojan, a alternator przestaje ładować. Jako przyczyny producent podaje za mocno naciągnięty pasek, przegrzanie i wodę, która dostała się do łożyska, na przykład przy myciu silnika myjką ciśnieniową.

Zapach spalenizny

Swąd przypalonej izolacji to znak, że gdzieś grzeje się połączenie. MAHLE pokazuje nadpalony zacisk B+ i stopione podkładki przy luźnej nakrętce przewodu ładowania. Z naszej praktyki zapach palonej gumy częściej zdradza pasek, który ślizga się na kole alternatora.

Błędy w elektronice

W nowszych autach regulator rozmawia ze sterownikami przez magistralę LIN, więc usterka ładowania trafia do pamięci błędów. Hella zaleca odczyt kodów oraz wartości bieżących, takich jak obroty, sygnał obciążenia alternatora, stan naładowania i napięcie akumulatora. Według MAHLE uszkodzony albo odpięty czujnik akumulatora sprawia, że regulator sprowadza ładowanie do zera, chociaż sam alternator jest sprawny.

Jak sprawdzić alternator miernikiem

Aby sprawdzić alternator, zmierz napięcie ładowania przy pracującym silniku, z włączonymi odbiornikami i na podwyższonych obrotach. Wystarczy prosty miernik ustawiony na napięcie stałe. Procedurę opisuje Hella w instrukcji serwisowej układu ładowania.

1. Zacznij od akumulatora. Słaby akumulator zafałszuje wynik, a pomiar krok po kroku opisaliśmy w poradniku jak sprawdzić akumulator miernikiem.
2. Obejrzyj pasek i połączenia elektryczne. Hella każe zrobić to przed pomiarem, bo luźny pasek albo skorodowany przewód dają te same objawy co zepsuty alternator.
3. Uruchom silnik i włącz światła mijania, dmuchawę, klimatyzację i ogrzewanie tylnej szyby. To obciąża instalację prądem około 40 A.
4. Podnieś obroty do 2 000 - 2 500 obr./min i odczytaj napięcie.

Hella podaje, że napięcie ładowania nie może spaść o więcej niż 0,5 V poniżej wartości zadanej, a wartość zadana wynosi 13,7 - 15,0 V, zależnie od auta. Odczyt wyraźnie poniżej 13,2 V pod obciążeniem oznacza, że alternator nie nadąża. Hella mierzy na zacisku B+ alternatora, kierowcy jest łatwiej na biegunach akumulatora, a w warsztacie robimy oba pomiary, bo różnica między nimi wskazuje na przewody albo masę.

Jednej rzeczy nie rób nigdy. Nie odpinaj klemy akumulatora przy pracującym silniku, żeby sprawdzić, czy auto zgaśnie. Hella i MAHLE ostrzegają, że skok napięcia uszkadza wtedy diody i elektronikę.

Dlaczego w nowszym aucie miernik pokazuje inne napięcie

W autach z systemem start-stop i odzyskiem energii hamowania napięciem ładowania steruje sterownik silnika, a nie sam regulator. Hella pisze, że takie układy celowo nie ładują akumulatora do pełna, żeby zostawić miejsce na energię z hamowania, a VARTA dodaje, że akumulator AGM w takim aucie osiąga 100% naładowania dopiero przy odzysku energii. Napięcie zmienia się też z temperaturą. Przy mrozie sterownik je podnosi, w upale obniża, a w niektórych układach dochodzi do 14,8 V i wyżej. Wynik z miernika zależy więc od chwili pomiaru i sam nie przesądza o usterce. W takim aucie pewną odpowiedź daje odczyt komputerem, który w APEX Serwis kosztuje od 80 zł.

Co psuje się w alternatorze

Alternator to kilka części, które psują się z różnych powodów. Szczotki i łożyska zużywają się z przebiegiem, diody giną najczęściej od błędu przy obsłudze, a kłopoty z kołem pasowym i przewodami potrafią udawać awarię samego alternatora.

Szczotki i regulator napięcia

Szczotki węglowe ścierają się na pierścieniach ślizgowych i Hella stawia je na początku listy przyczyn. W wielu alternatorach siedzą w jednej obudowie z regulatorem. MAHLE zwraca uwagę, że olej albo paliwo z nieszczelnego silnika przyspieszają ich zużycie, a ułamana przy montażu szczotka od razu odcina ładowanie.

Mostek diodowy

Diody prostownika rzadko zużywają się same. MAHLE wymienia odwrotne podłączenie kabli rozruchowych, zwarcie, źle podpiętą prostownicę i odpięcie akumulatora przy pracującym silniku. Objawem jest pulsujące światło i słabe ładowanie.

Łożyska

Łożyska pracują przez cały czas, gdy pracuje silnik. MAHLE wymienia przegrzanie, brud, wodę i za mocno naciągnięty pasek jako przyczyny ich uszkodzeń, a sygnałem są dziwne odgłosy z alternatora.

Koło pasowe ze sprzęgłem jednokierunkowym

Koło alternatora może mieć sprzęgło jednokierunkowe, a Hella wymienia takie koła wśród części aut ze start-stop. MAHLE opisuje, że zepsute koło wywołuje silne drgania, od których po pewnym przebiegu pękają luty i przewody w środku alternatora. Hałas i pisk takiego koła opisaliśmy we wpisie o piszczącym pasku.

Przewody i masa

Luźna nakrętka na zacisku B+, przetarty przewód albo skorodowana masa dają objawy jak zepsuty alternator. MAHLE opisuje też przyciśnięty przewód D+, przez który kontrolka ładowania nie gaśnie przy pracującym silniku.

Czy można jechać z zapaloną kontrolką ładowania

Z zapaloną kontrolką ładowania można dojechać najwyżej w bezpieczne miejsce, a co dalej, mówi instrukcja twojego auta. Producenci podchodzą do tego ostro. Mazda w instrukcji obsługi CX-30 każe zjechać na pobocze i nie kontynuować jazdy, bo silnik może niespodziewanie zgasnąć.

Auto jedzie wtedy wyłącznie na prądzie z akumulatora, a każdy włączony odbiornik, czyli światła, wycieraczki czy dmuchawa, skraca ten zapas. Jeśli razem z kontrolką ładowania rośnie temperatura silnika, zatrzymaj się od razu, bo mógł pęknąć pasek, który w części silników napędza też pompę wody. Gdy auto stanie, przyjedziemy po nie lawetą.

Regeneracja czy wymiana alternatora

Regeneracja opłaca się wtedy, gdy obudowa i uzwojenie są całe. Polega na wymianie szczotek, regulatora, łożysk i uszkodzonych diod. Z doświadczenia warsztatu regenerowany alternator kosztuje zwykle 30 - 50% ceny nowego. Nowy alternator ma sens w młodym aucie albo gdy uzwojenie lub prostownik są spalone.

Niezależnie od wyboru trzeba usunąć przyczynę. MAHLE przy większości opisanych uszkodzeń zaleca najpierw usunąć ich przyczynę, czyli wyciek oleju, drgania silnika, zepsute koło ze sprzęgłem albo zły naciąg paska. Inaczej nowy alternator zepsuje się z tego samego powodu.

Ile kosztuje wymiana alternatora w Bytomiu

Wymiana alternatora w APEX Serwis kosztuje od 150 zł robocizny. Cena części zależy od modelu auta i wyboru między nowym a regenerowanym alternatorem, dlatego podajemy ją przed naprawą.

Ceny są brutto. Wycenę wymiany paska podajemy przez telefon albo po oględzinach, bo zależy od silnika i od tego, czy wymieniamy też napinacz. Szczegóły znajdziesz na stronie usługi osprzęt silnika w Bytomiu i w cenniku napraw.

Umów diagnostykę ładowania w APEX Serwis

Świeci kontrolka ładowania albo akumulator pada mimo jazdy? Przyjedź do APEX Serwis przy ul. Jałowcowej 6 na bytomskich Łagiewnikach (41-909 Bytom), wjazd od ul. Armii Krajowej 7. Najpierw mierzymy ładowanie pod obciążeniem i czytamy błędy, a dopiero potem mówimy, co wymienić. Przy usterkach przewodów i sterowników zajmuje się tym nasza naprawa elektryki samochodowej, a pełny odczyt błędów to diagnostyka komputerowa w Bytomiu. Zadzwoń pod 505 072 565, pracujemy Pon-Pt 8:00 - 18:00.

Najczęstsze pytania o objawy uszkodzonego alternatora

Zebraliśmy pytania, które kierowcy zadają nam najczęściej, gdy zapala się kontrolka ładowania. Odpowiedzi opierają się na materiałach Hella i MAHLE oraz na cenniku warsztatu.