Objawy zużytych świec zapłonowych. Po czym je poznać i kiedy wymienić

Zużyte świece zapłonowe zdradzają się szarpaniem silnika przy przyspieszaniu, nierówną pracą na wolnych obrotach, trudniejszym rozruchem i wyższym spalaniem, a przy mocnym zużyciu wypadaniem zapłonów i migającą kontrolką silnika. Świeca zapłonowa to część silnika benzynowego, której głównym zadaniem jest „wytworzenie iskry, która zapala sprężoną mieszankę paliwowo-powietrzną w komorze spalania”, jak opisuje ją Bosch w materiale Automotive Insiders o świecach zapłonowych. W katalogach spotkasz też nazwę świeca iskrowa. Diesel jej nie ma, bo pracuje na świecach żarowych, a te mają osobne objawy.

Niżej opisujemy objawy od tych, które kierowca czuje najczęściej, interwały wymiany według producentów świec, ocenę wyglądu wykręconej świecy i sytuacje, w których winna jest cewka albo przewód. W APEX Serwis przy ul. Jałowcowej 6 na bytomskich Łagiewnikach (41-909 Bytom) wymiana świec w silniku czterocylindrowym kosztuje od 50 zł robocizny. Zadzwoń pod 505 072 565, jeśli silnik zaczął szarpać.

Dlaczego świeca zapłonowa się zużywa

Każda iskra zabiera odrobinę metalu z elektrod, więc szczelina między nimi z czasem rośnie. Według poradnika NGK o czytaniu świec w silnikach czterosuwowych szczelina powiększa się o 0,01 - 0,02 mm na każde 1000 km. NGK dodaje, że zużyta świeca marnuje paliwo i obciąża cały układ zapłonowy, bo szersza szczelina wymaga wyższego napięcia. Denso opisuje to samo od strony cewki. Gdy napięcie potrzebne do przeskoku iskry rośnie, cewka musi pracować ciężej.

Warunki pracy są ostre. Bosch podaje, że izolator świecy musi wytrzymać napięcie ponad 45 000 V bez przebicia, a obudowa szczelność przy ciśnieniu do 140 barów. Sama świeca składa się z przyłącza, na które wchodzi przewód albo cewka, izolatora ceramicznego z tlenku glinu, stalowego korpusu z gwintem, uszczelki dociskanej do głowicy oraz elektrody środkowej i masowej. Zużycie widać prawie wyłącznie na dole, przy elektrodach i stopce izolatora, czyli w części schowanej w komorze spalania.

Objawy zużytych świec zapłonowych

Większość objawów ma wspólną przyczynę, czyli słabą albo spóźnioną iskrę w jednym lub kilku cylindrach. Kierowca odczuwa to najpierw przy przyspieszaniu i na wolnych obrotach, potem przy rozruchu i na stacji paliw. Na końcu zapala się kontrolka silnika.

Szarpanie przy przyspieszaniu i wypadanie zapłonów

Wypadanie zapłonów to sytuacja, w której mieszanka w cylindrze się nie zapala. Czujesz to jako szarpnięcie albo „zawahanie” auta przy wciśnięciu gazu, zwykle mocniejsze pod obciążeniem, na przykład pod górę albo z pełnym bagażnikiem. Denso w poradniku o wypadaniu zapłonów pisze wprost, że świece to najczęstsze źródło wypadania zapłonów, choć często się o nich zapomina.

Nierówna praca na wolnych obrotach

Na postoju silnik trzęsie się, obroty lekko pływają, a kierownica i fotel drgają mocniej niż zwykle. Przy wolnych obrotach w cylindrze jest mało mieszanki i słaby zawirowany przepływ, więc według podręcznika Denso zapłon jest wtedy najtrudniejszy. Zużyta świeca przegrywa tu jako pierwsza.

Trudny rozruch, zwłaszcza na zimno

Rozrusznik kręci dłużej niż zwykle, a silnik łapie dopiero za drugim razem. Podczas kręcenia rozrusznikiem napięcie akumulatora spada, więc cewka ma mniej energii na iskrę, a zużyta świeca potrzebuje jej więcej. Jeśli silnik w ogóle nie zaskakuje, przyczyn jest więcej i opisujemy je w poradniku o tym, co zrobić, gdy samochód nie odpala.

Słabsze przyspieszanie i spadek mocy

Auto „nie ciągnie”, wyprzedzanie trwa dłużej, a silnik potrzebuje wyższych obrotów, żeby utrzymać tempo. Denso przy świecach pokrytych sadzą wymienia wprost gorsze przyspieszanie, a przy przegrzanych spadek mocy przy dużej prędkości i obciążeniu.

Wyższe spalanie

Spalanie rośnie powoli, więc łatwo je przeoczyć. NGK wymienia spadek oszczędności paliwa wśród pierwszych objawów zużytych świec, a Bosch dodaje do tego zwiększoną emisję spalin. Jeśli komputer pokładowy od kilku tankowań pokazuje więcej niż zwykle przy tej samej trasie, sprawdź świece razem z innymi przyczynami.

Kontrolka silnika świeci albo miga

Sterownik silnika liczy wypadnięcia zapłonów i zapisuje kod błędu. Według listy kodów diagnostycznych HELLA P0300 oznacza losowe wypadanie zapłonów, a P0301 - P0308 wypadanie w konkretnym cylindrze (od pierwszego do ósmego). Migająca kontrolka razem z szarpaniem to sygnał do zwolnienia i jazdy prosto do warsztatu. Co oznacza światło stałe, a co migające, wyjaśniamy w poradniku check engine świeci lub miga.

Czy można jeździć ze zużytymi świecami zapłonowymi

Tak, można dojechać do warsztatu, ale z wymianą nie warto czekać, bo każde wypadnięcie zapłonu wysyła niespalone paliwo do katalizatora. Bosch w broszurze o typowych błędach przy wymianie świec zaleca wymianę świec jak najszybciej po zauważeniu choćby jednego z objawów.

Podręcznik świec Denso opisuje, co dzieje się dalej. Przy wypadaniu zapłonów niespalone albo częściowo spalone paliwo i nadmiar tlenu trafiają do katalizatora, który traci skuteczność, a paliwo może zapalić się w jego wnętrzu. Dłuższa jazda w takim stanie kończy się uszkodzeniem katalizatora. Gdy kontrolka miga, nie przyspieszaj gwałtownie i nie próbuj „przepalić” usterki szybką jazdą.

Co ile wymieniać świece zapłonowe

Świece zapłonowe wymienia się co tyle kilometrów, ile podaje producent Twojego auta, a według NGK te zalecenia wahają się od 20 000 do 120 000 km. Interwał znajdziesz w książce serwisowej albo instrukcji obsługi. Bosch dodaje, że świece trzeba wymienić także po upływie terminu producenta pojazdu, nawet gdy silnik nie daje jeszcze objawów.

Rozrzut bierze się z materiału elektrod. Świece niklowe trzeba wymieniać wcześniej niż platynowe i irydowe, które są odporniejsze na zużycie (NGK). Producenci świec podają dla swoich linii takie wartości.

Te liczby dotyczą konkretnych serii świec, nie Twojego silnika. Jeśli producent auta każe wymienić świece wcześniej, obowiązuje jego termin. Denso zaznacza też, że po zmianie typu świecy interwał może się zmienić.

Świece zapłonowe a instalacja LPG

Na gazie świece zużywają się szybciej. Bosch w broszurze o świecach podaje, że przy zasilaniu gazem interwały skracają się do około 15 000 km dla świec standardowych i około 30 000 km dla platynowych. Podręcznik Denso tłumaczy, że gaz potrzebuje wyższego napięcia do zapłonu, co bardziej obciąża świecę i cewkę, a wahania temperatury elektrod skracają życie świecy nawet o 30%. Jeśli jeździsz na LPG, sprawdzaj świece częściej i zapytaj przy przeglądzie instalacji o zalecany typ.

Jak sprawdzić świece zapłonowe po wyglądzie

Wykręcona świeca sporo mówi o pracy silnika. Denso radzi zacząć od sprawdzenia, czy w silniku pracuje właściwy typ świecy i czy nie minął jej termin, a potem obejrzeć elektrody i izolator pod kątem pęknięć. Prawidłowo pracująca świeca ma jasnoszary albo jasnobrązowy nalot i lekko zaokrąglone elektrody (opisy Denso i NGK). Delikatny ciemny pierścień na izolatorze nad korpusem to według Denso normalny ślad przy wysokim napięciu.

Sucha, miękka, czarna sadza na stopce izolatora oznacza zbyt bogatą mieszankę, uszkodzone przewody zapłonowe, zbyt zimną świecę albo jazdę na krótkich odcinkach. NGK wyjaśnia, że świeca zaczyna się sama oczyszczać dopiero po nagrzaniu do 450°C, czego krótka trasa po mieście często nie daje. Czarny, błyszczący i mokry nalot to olej w komorze spalania, najczęściej przez zużyte pierścienie tłokowe albo prowadnice zaworów.

Bardzo biała stopka z drobnymi czarnymi punktami i szybko zjedzone elektrody to przegrzanie. Denso wymienia jako przyczyny niedokręconą świecę, za gorący typ świecy i słabe chłodzenie silnika (o tym ostatnim piszemy w poradniku silnik się przegrzewa). Nadtopione elektrody oznaczają przedwczesny zapłon, a pęknięty izolator daje wypadanie zapłonów. W obu przypadkach sama wymiana świec nie wystarczy i trzeba szukać przyczyny w silniku.

W większości nowszych aut do świecy dostaniesz się dopiero po zdjęciu cewki. Bosch zaleca przed wykręceniem oczyścić okolice gniazd świec, bo brud łatwo wpada do komory spalania.

Cewka zapłonowa i przewody dają podobne objawy

Szarpanie i kontrolka silnika nie zawsze oznaczają świece. NGK podaje, że uszkodzona cewka zapłonowa daje wypadanie zapłonów, nierówną pracę na wolnych obrotach, spadek mocy, a nawet brak rozruchu, czyli niemal to samo co zużyta świeca. Denso podsuwa prostą wskazówkę. Wypadanie zapłonów w jednym cylindrze częściej wskazuje cewkę, a w kilku cylindrach świece. Kod P0351 z listy HELLA dotyczy obwodu cewki pierwszego cylindra.

Obie usterki się łączą. Według Denso zużyte świece przyspieszają awarię cewki, bo musi ona wytwarzać wyższe napięcie. Dlatego przy wymianie cewki sprawdzamy też wiek świec.

Przewody wysokiego napięcia znajdziesz w starszych silnikach z jedną cewką albo cewką na dwa cylindry. HELLA wymienia wśród przyczyn ich uszkodzeń przegryzienia przez kuny, wilgoć w złączach oraz olej z nieszczelnej uszczelki pokrywy zaworów, który niszczy izolację. Jeśli widzisz olej na górze silnika, zajrzyj do wpisu o tym, skąd bierze się wyciek oleju z silnika. Denso zaleca przy każdej wymianie świec obejrzeć przewody pod kątem pęknięć i zabrudzeń, przez które ucieka wysokie napięcie.

Ile kosztuje wymiana świec zapłonowych w Bytomiu

Wymiana świec zapłonowych w silniku czterocylindrowym kosztuje w APEX Serwis od 50 zł robocizny, a w silnikach sześcio- i ośmiocylindrowych od 100 zł. Ceny pochodzą ze strony usługi świece i układ zapłonowy w Bytomiu i z cennika napraw.

Do robocizny dochodzą części. Na stronie usługi podajemy orientacyjnie 10 - 25 zł za sztukę świecy standardowej i 30 - 80 zł za platynową lub irydową, a dokładny koszt ustalamy po sprawdzeniu marki i modelu, przed naprawą. Robocizna rośnie przy trudnym dostępie, na przykład w silnikach widlastych V6 i V8, gdzie do tylnego rzędu świec trzeba zdjąć kolektor ssący.

Umów wymianę świec zapłonowych w APEX Serwis

Jeśli silnik szarpie, nierówno pracuje albo miga kontrolka, zadzwoń pod 505 072 565 i podaj markę, model oraz rocznik auta. Sprawdzimy, jakie świece przewidział producent, a przy zapalonej kontrolce zaczniemy od diagnostyki komputerowej (od 80 zł), żeby nie wymieniać części na ślepo. Montujemy świece Bosch, NGK i Denso.

Warsztat znajdziesz przy ul. Jałowcowej 6 na bytomskich Łagiewnikach (41-909 Bytom), dojazd od ul. Armii Krajowej 7. Pracujemy Pon-Pt 8:00 - 18:00. Mapę i formularz znajdziesz na stronie kontakt.

Najczęstsze pytania o świece zapłonowe

Zebraliśmy pytania, które kierowcy zadają najczęściej przed wymianą świec. Odpowiedzi opierają się na zaleceniach producentów świec i na tym, jak pracujemy w warsztacie.